الشيخ محمد علي اسماعيل پور القمشهاى
43
رساله مضاربه و احكام ربا و بانكها و اعتكاف و مسائل ديگر روز (فارسى)
دارد اگر عوض آن را با پيمانه و يا وزن حساب كنند جايز است و ملاك دقت در مقدار است كه زيادهاى كه سبب ربا مىشود لازم نيايد . مسئله 4 ملاك در اينكه چيزى وزنى يا پيمانهاى باشد نظر نوع مردم است بنابراين اگر چيزى كه نوع مردم آن را بدون وزن و يا پيمانه مىفروشند كسى به دلخواه خود با وزن و يا پيمانه بفروشد ربوى حساب نمىشود . مسئله 5 آب و خاك و مانند اينها كه با وزن و يا پيمانه نيست ربوى نيست ولى بعضى از خاكها مثل خاك سرخ و ارمنى كه با وزن فروخته مىشود ربوى است و همچنين است بعضى از آبهاى معدنى كه در زمان ما در شيشه و مانند آن پيمانهاى مىفروشند ربوى حساب مىشود . مسئله 6 ميوههايى كه وقتى بر درخت است بدون وزن و پيمانه فروخته مىشود و وقتى چيده شد با وزن و پيمانه مىفروشند ظاهر آن است كه هر حالى حكم همان حال را دارد بنابراين وقتى ميوه بر درخت است ربوى نيست و وقتى چيده شد ربوى مىشود . مسئله 7 فروختن حيوان زنده به گوشت مكروه است ولى فروختن گوشت به حيوان زنده مكروه نيست . مسئله 8 گندمى كه در آن كمى از كاه و دانههاى علف هست به طورى كه در نظر عرف چيز مهمى حساب نشود معاوضه آن به گندم خالص به طور مساوى اشكال ندارد ، ولى اگر گندم مثل گندمى كه خالص